klasa trzecia

Wymagania na poszczególne oceny z języka polskiego – KLASA III

Ocena celująca

Otrzymuje uczeń, którego wiedza i umiejętności znacznie wykraczają poza obowiązujący program nauczania . Uczeń ponadto:

  • umie wykorzystywać swoją wiedzę nabytą w szkole jak i poza nią,
  • umie samodzielnie wyciągać wnioski z materiałów źródłowych i lektur,
  • twórczo oraz samodzielnie rozwija własne uzdolnienia i zainteresowania,
  • proponuje rozwiązania oryginalne i wykraczające poza materiał programowy,
  • jego wypowiedzi ustne i pisemne są bezbłędne oraz cechują się dojrzałością myślenia,
  • nie powiela cudzych poglądów, potrafi krytycznie ustosunkować się do językowej, literackiej i kulturalnej rzeczywistości,
  • bierze udział i osiąga sukcesy w konkursach przedmiotowych i literackich,
  • podejmuje działalność literacką lub kulturalną w różnych formach szkolnych (teatr, gazetka szkolna, kółko polonistyczne, zajęcia dodatkowe),
  • prezentuje wysoki poziom merytoryczny oraz artystyczny.

Ocena bardzo dobra

Otrzymuje uczeń, który opanował pełny zakres wiadomości i umiejętności przewidzianych programem nauczania klasy III .

Kształcenie językowe i literackie

  • prowadząc dyskusję, negocjuje, stosuje parafrazę, broni swojego stanowiska,
  • rozwiązuje sprzeczności,
  • dokonuje podsumowania wyników dyskusji,
  • opowiada swobodnie z zastosowaniem dygresji,
  • charakteryzując postać, dostrzega wpływ środowiska, tradycji, kultury, religii,
  • zdając sprawozdanie, odnajduje ukrytą perswazję, cel wypowiedzi,
  • dokonuje uogólnień na podstawie przeczytanego tekstu,
  • czyta ze zrozumieniem różne teksty literatury popularnonaukowej i fragmenty literatury naukowej,
  • ma świadomość wieloznaczności wypowiedzi literackiej,
  • odkrywając w literaturze wartości uniwersalne, przenosi je do własnego świata wartości,
  • posługuje się w sposób naturalny i funkcjonalny poznanymi pojęciami i terminami z zakresu literatury i kultury,
  • w komunikatach medialnych odczytuje znaki i kody dosłowne i metaforyczne,
  • wykorzystuje media jako źródło informacji i opinii w samodzielnym dochodzeniu do wiedzy,
  • świadomie i krytycznie odbiera różne rodzaje utworów muzycznych, ojczystych i muzyki innych narodów,
  • wykorzystuje słownik etymologiczny oraz słownik mitów i tradycji kultury,
  • tworzy różnorodne instrukcje i wykorzystuje je w samodzielnej pracy,
  • redaguje list prywatny, oficjalny, a także otwarty – wchodząc w różne role i dostosowując styl do sytuacji komunikacyjnej,
  • tworzy przemówienie o charakterze polemicznym,
  • samodzielnie formułuje niebanalne pytania do wywiadu na zadany temat,
  • umie obronić się przed manipulacyjnym działaniem środków przekazu,
  • redaguje sprawozdanie, przytacza wypowiedzi mówcy,
  • ocenia wartość książki,  filmu  (koncertu),
  • w rozprawce dobiera najtrafniejsze argumenty, stosuje oryginalne cytaty,
  • łączy fakty, syntetyzuje, dedukuje.

Nauka o języku

  • wykorzystuje funkcje stylistyczne mowy zależnej i niezależnej,
  • przekształca mowę zależną na niezależną i odwrotnie,
  • prawidłowo wprowadza i zapisuje cytaty,
  • sprawnie dokonuje analizy składniowej rozbudowanych wypowiedzeń wielokrotnie złożonych,
  • wie, do czego służą narządy mowy i jak powstają głoski,
  • nazywa głoski, określa ich cechy,
  • wskazuje i nazywa zjawiska fonetyczne
  • parafrazuje teksty, wykorzystuje wyrazy synonimiczne, wieloznaczne, przeciwstawne, o zabarwieniu emocjonalnym, o znaczeniu przenośnym,
  • stosuje zapożyczenia z jeżyków obcych.

Ocena dobra

Uczeń opanował wiadomości i umiejętności przewidziane podstawą programową oraz elementy wybrane z programu nauczania dla klasy III.

Kształcenie językowe i literackie

  • przeprowadza wywiad z osobą fikcyjną w sytuacji symulowanej (np. postaci literackiej),
  • potrafi prowadzić dyskusję,
  • dopełnia wypowiedzi innych,
  • analizuje uwarunkowania wewnętrzne i zewnętrzne postępowania postaci, dostrzegając wpływ środowiska, tradycji, kultury i religii,
  • zna pojęcia: kompromis, negocjacja, parafraza, dygresja,
  • interpretuje tekst poprzez głośne czytanie z odpowiednia intonacją,
  • czyta ze zrozumieniem różnorodne teksty literatury pięknej, publicystycznej,
  • określa specyficzne cechy stylu różnych tekstów,
  • odkrywa w literaturze wartości uniwersalne,
  • czytając różnorodne teksty, rozstrzyga dylematy moralne, umiejętnie dokonuje wyboru,
  • analizuje komunikaty medialne,
  • rozpoznaje znaczenia metaforyczne dzieł plastycznych,
  • ocenia wiarygodność i poprawność językową różnorodnych czasopism,
  • korzysta z poznanych wydawnictw informacyjnych,
  • zdobywa informacje, wykorzystuje różne źródła,
  • w sloganach reklamowych dostrzega elementy tradycji literackiej i kulturowej,
  • umie korzystać ze środków przekazu,
  • redaguje sprawozdanie z referatu, przemówienia, kazania,
  • dokonuje uogólnień,
  • dobiera w recenzji właściwe słownictwo w celu wartościowania i opiniowania,
  • wyraża i uzasadnia własne zdanie,
  • stosuje w rozprawce zwroty i wyrażenia uzasadniające stanowisko nadawcy,
  • redaguje list otwarty, uzasadniając własne stanowisko,
  • redaguje przemówienie,
  • tworzy życiorys i CV postaci fikcyjnej,
  • posługuje się poznanymi technikami notowania,
  • sporządza mapę mentalną (mapę myśli)

Nauka o języku

  • przekształca różnorodne konstrukcje składniowe w zależności od potrzeb komunikacyjnych i stylistycznych,
  • świadomie stosuje i przekształca w wypowiedziach mowę zależną i niezależną,
  • analizuje wypowiedzenia wielokrotnie złożone o różnym stopniu trudności,
  • zna pojęcia z zakresu fonetyki i potrafi je wyjaśnić,
  • nazywa głoski,
  • podaje przykłady synonimów, antonimów, homonimów i homofonów,
  • ocenia poprawność neologizmów i zapożyczeń, ich wartość komunikacyjną i stylistyczną.

Ocena dostateczna

Uczeń w zakresie umożliwiającym postępy w dalszym uczeniu się opanował wiedzę i umiejętności zawarte w podstawie programowej.

Kształcenie językowe i literackie

  • zadaje pytania sprawdzające i naprowadzające,
  • wyczerpująco udziela odpowiedzi na pytania innych,
  • opowiada swobodnie z zastosowaniem zwrotów do adresata i środków pozajęzykowych, analizuje motywy postępowania postaci,
  • zdaje relację z wykładu, pogadanki, prelekcji, porządkuje usłyszane treści , dokonuje własnej interpretacji utworów literackich,
  • czyta biegle, poprawnie, głośno, wyraźnie i wyraziście,
  • umie korzystać z indeksów i bibliografii ,
  • rozróżnia kreacyjny charakter literatury,
  • odkrywa w literaturze społeczne, patriotyczne i religijne postawy bohaterów i konfrontuje je z zachowaniami osób rzeczywistych,
  • rozumie znaczenie terminów i pojęć: oda, tekst źródłowy, reportaż, indeks, dialektyzm,
  • dostrzega tworzywo teatru telewizyjnego jako połączenie tworzyw teatru i filmu,
  • dostrzega możliwości destrukcyjne działania środków masowego przekazu,
  • dostrzega związek dzieła plastycznego z literackim, wyraża opinię,
  • rozróżnia muzykę ludową, klasyczną i popularną,
  • świadomie wybiera czasopisma,
  • posługuje się poznanymi słownikami i encyklopediami, rozumie treść różnorodnych instrukcji,
  • ocenia treść i formę reklam,
  • redaguje sprawozdanie z wykładu, pogadanki, prelekcji, redaguje różne recenzje,
  • uogólnia, dochodzi do prawdy na podstawie przeprowadzonej argumentacji ,
  • redaguje list oficjalny, stosuje właściwe słownictwo,
  • redaguje list motywacyjny, podanie, życiorys i CV.

Nauka o języku

  • buduje poprawne pod względem składniowym i interpunkcyjnym wypowiedzenia złożone,
  • analizuje wypowiedzenia wielokrotnie złożone o nieskomplikowanej budowie,
  • rozpoznaje mowę zależną i niezależną, przekształca proste konstrukcje,
  • zna podział głosek,
  • nazywa głoski,
  • dobiera wyrazy, które najtrafniej wyrażają żądane ,
  • poprawnie stosuje i zapisuje neologizmy i zapożyczenia,
  • stosuje w wypowiedzeniach antonimy i homonimy,
  • poprawnie stosuje w swoich wypowiedzeniach wyrazy o znaczeniu abstrakcyjnym i konkretnym.

Ocena dopuszczająca

Uczeń samodzielnie lub przy pomocy nauczyciela wykonuje proste zadania przewidziane podstawą programową.

Kształcenie językowe i literackie

  • dba o kulturę języka,
  • dąży do osiągnięcia kompromisu,
  • jest obiektywny i bezstronny w ocenie wypowiedzi,
  • opisuje ustnie postać, przedmiot, krajobraz,
  • wygłasza teksty z pamięci,
  • doskonali technikę czytania,
  • rozumie ogólny sens czytanych tekstów,
  • rozróżnia cechy poznanych już gatunków literackich,
  • rozumie znaczenie pojęć: tren, psalm, liryka, epika, dramat, archaizm, gwara,
  • dostrzega różnice między tworzywem teatru i filmu,
  • świadomie korzysta ze środków masowego przekazu,
  • dostrzega związek dzieła plastycznego z literackim,
  • poprawnie pisze tytuły ,
  • doskonali umiejętność pisania opowiadania, streszczenia, charakterystyki postaci,
  • redaguje sprawozdanie, recenzję,
  • redaguje rozprawkę zgodnie z planem kompozycyjnym,
  • sporządza notatkę.

Nauka o języku

  • buduje poprawne pod względem. składniowym wypowiedzenia złożone,
  • zapisuje poprawnie mowę zależną i niezależną,
  • rozpoznaje wypowiedzenie złożone,
  • analizuje proste wypowiedzenia wielokrotnie złożone (trzy zdania składowe),
  • stosuje w wypowiedzeniach synonimy,

Ocena niedostateczna

Uczeń nie opanował podstawowych umiejętności i wiadomości w zakresie programu nauczania

Kształcenie językowe i literackie

  • nie dba o kulturę języka,
  • nie doskonali techniki czytania ze zrozumieniem,
  • nie rozumie podstawowych pojęć z literatury,
  • nie rozumie sensu czytanych tekstów,
  • nie dostrzega różnic między tworzywem teatru i filmu,
  • nie wyszukuje informacji w różnych dostępnych źródłach,
  • nie wypowiada się na temat dzieła plastycznego ,
  • nie potrafi formułować dłuższych form wypowiedzi pisemnej ( opowiadanie, opis, charakterystyka, streszczenie, list),
  • ma słaby zakres słownictwa, błędnie redaguje swoje wypowiedzi pod względem językowym,
  • w wypowiedziach pisemnych nie przestrzega zasad ortograficznych, interpunkcyjnych, językowo- logicznych i stylistycznych,
  • nie zna lektur przewidzianych do omówienia w klasie trzeciej.

Nauka o języku

  • nie buduje poprawnie pod względem składniowym wypowiedzeń złożonych,
  • nie rozpoznaje wypowiedzeń złożonych,
  • nie wie, co to mowa zależna i niezależna,
  • nie wie, co to neologizmy, synonimy i homonimy.

 

 

BIBLIOGRAFIA

1.E. Gałczyńska, Rozkład materiału nauczania do klasy II gimnazjum. Świat w słowach i obrazach, Płock 2000.

2.Korepetytor. Miesięcznik dla uczniów i nauczycieli szkół podstawowych i gimnazjalnych, nr 2/82 październik 1999.

3.T. Zawisza – Chlebowska, Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla gimnazjum do podręczników W Bobińskiego „Świat w słowach i obrazach” oraz J(. Orłowskiej i H. Synowiec „Język ojczysty” WSiP.

  1. Program nauczania. Język polski dla klas 1-3 Świat w słowach i obrazach, Warszawa 1999.